تایتل قالب طراحی سایت سئو قالب بیان
برای بهتر نوشتن، قلم را بهتر به دست بگیر !


۵ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «املا» ثبت شده است


از طنز‌پردازان معاصر مرحوم عمران صلاحی، قطعه‌ای زیبا به یادگار مانده است که حیفم‌ آمد که چشمان نازنین‌تان بر جمالش روشن نشود!


من زبان فارسی را پاسداری می‌کنم

چون که دارم روز و شب ویراستاری می‌کنم


می‌کنم اقدام لازم را علیه «برعلیه»

هرکجا گنجشک می‌بینم قناری می‌کنم


حرف‌ها و جمله‌ها را می‌کنم زیروزبر

با قلم آب روان را آب جاری می‌کنم


گر «هلیکوپتر» ببینم می‌نویسم «چرخ‌بال»

پارک‌ها را بوستان‌های بهاری می‌کنم


می‌گذارم روی کاغذ «کرد» را جای «نمود»

هرکجا «ماشین» بیاید من «سواری» می‌کنم


«می» اگر چسبیده باشد می‌کنم آن را جدا

«ها» اگر دیدم جدا شد، وصله‌کاری می‌کنم


گر کنم با جملهٔ ویرایشی اِبراز عشق

دلبر بیچاره را از خود فراری می‌کنم


گر ببینم یک غلط، کوبم دودستی بر سرش

کلهٔ الفاظ را از موی، عاری می‌کنم


شیر را وا می‌کنم، در دست می‌گیرم شلنگ

گلشن باغ ادب را آبیاری می‌کنم


این شعر را از علامه گوگل پرسیدم، تا نخواهم دوباره تایپش کنم که اینجا پیدایش کردم؛ و البته در ادامه آن شعری از نویسنده کتاب " بهتر بنویسیم"، آقای رضا بابایی آمده بود که با الهام از شعر مرحوم صلاحی و با نکته‌سنجی این شعر را ادامه داده بود!


۹۷-۴-۰۳ ۲ ۳ ۵۳

۹۷-۴-۰۳ ۲ ۳ ۵۳



در بحث خطا‌های انشایی نظرات مختلفی وجود دارد و علاوه بر این که هرکسی سخنی در این باب رانده است. فرهنگستان هم اصول و ضوابطی دارد.


در دوره‌ی راهنمایی یک قاعده‌ای می‌خواندیم که در دبیرستان عکس آن را آموزش می‌دادند؛ تکلیفشان با خودشان هم مشخص نیست یک‌دم می‌گویند فاصله بنداز و یک‌دم می‌گویند وصل کن، بعضی از کلمه‌های مرکب مانند بی‌گانه (بیگانه) را می‌گویم.


خلاصه آن که سوالی از شما دارم، مگر نه این است که ما می‌نویسیم تا پیامی را انتقال دهیم؟

اگر بهترین نحوه انتقال پیام من در نحوه‌ای از نوشتن باشد که از نظر فرهنگستان یا دیگر صاحب نظران در املا و انشا غلط اندر غلط باشد، ولی پیام من را منتقل کند،‌ اشتباه کرده‌ام؟ و مرتکب بد غلطی شده‌ام؟ و آیا باید من گنه‌کار را مجازات کنند؟


شما بگویید چه اشکالی دارد من به جای استاد‌ها بگویم اساتید؟؟؟   (که در اساتید احترامی نهفته است که در استادها نیست!)


و استفاده از لایتچسبک در مقام خودش،‌چه اشکالی دارد؟؟



سوال من این است که چرا این‌قدر دایره نویسندگی را تنگ می‌کنید که از فرط تنگی کسی دست به قلم نشود؟

اصلا گور بابای دستورزبان، من می‌نویسم که عشق کنم!

خواهشا اگر اشتباه می‌کنم شما مرا از اشتباه نجات بدهید!


...................................................................

بعدا نوشت:

این یک اصل است که :

     همیشه استفاده خیلی آسان‌تر از تحلیل است.

یعنی شما به راحتی قواعد درستور زبان را رعایت می‌کنید منتهی در تحلیل آن سردرگم می‌شوید.

در این پست فقط می‌خواستم بگویم که خود را سردرگم تحلیل‌ها نکنید که یأس قلمی در وجودتان پیدا شود؛  

       این همه فحش‌کاری لازم نبود!


۹۷-۳-۲۷ ۳ ۴ ۱۱۸

۹۷-۳-۲۷ ۳ ۴ ۱۱۸



نکته اول :

برخی کلمات دو املا دارند و هر دو صحیح، بهتر است کدام را به کار ببریم ؟

  مانند : طوسی که املای فارسی آن توسی است، مانند اطاق، طالس، طپیدن، طتبور، غلطیدن و ...

راه‌کار :

بهتر است در این موارد از املای فارسی استفاده شود، مخصوصا اگر متن ادبی است.



نکته دوم:

تفاوت املای برخی کلمات به خاطر تفاوت معنوی آن کلمات است. که بهترین راه در این موارد رجوع به فرهنگ‌لغت‌های عمومی است.

  مانند : طوفان که نام یکی از حوادث طبیعی است و توفان که به معنای صفت فاعلی توفنده است.



نکته سوم:

خطا‌های املایی گاهی هم بر اثر ندانستن برخی قوانین املای در ترکیب کلمات است؛

    مانند این قاعده که الف مضموم و مفتوح وقتی میان بای تاکید و فعل قرار می‌گیرد تبدیل به (ی) می‌شود ولی در مکسور آن این تبدیل وجود ندارد.

       به طور مثال؛ بینداز درست است نه بیانداز، ویا بیفتد صحیح است نه بیافتد و ... و در کلمه‌ی بایست تغییر رخ نمی‌دهد.


۹۷-۳-۲۳ ۴ ۵ ۷۴

۹۷-۳-۲۳ ۴ ۵ ۷۴



کلماتی که ممکن است در آن‌ها خطای املایی رخ‌ دهد فراوان نیست؛ مهمترین آن‌ها را شاید بتوان این‌گونه بیان کرد:


آزوقه یا آزوغه (نه با دال ذال) - اغفال -  احترام گزاردن - استعفا (طلب معافیت) - انزجار - اهتراز - انتر (غلط آن عنتر) - باسمه تعالی - بقچه - بی‌محابا (نه بی مهابا) - توجیه (غلط آن توجیح) - ثواب (به معنای پاداش) - صواب (مخالف خطا) - پیشخان (نه پیشخوان) - هفت‌خان - جناغ- حیاط خانه - خاستگاه - خبرگزاری - زادبوم (اشتباه آن زادوبوم) - زاد ولد (غلط آن زاد و ولد) - خط مشی (نه خط و مشی) - زغال - زکام - ذوزنقه - فترت (فاصله میان دو حادثه مهم) - غدغن - سوغات - فراق (جدایی) - فراغ (رهایی) - غمض عین - معتنابه (غلط آن متنا به) - محیی الدین - مستغلات - منصوب (نصب شده) - منسوب (نسبت داده شده) - محذور (نهی شده) - محظور (ممنوع، حرام) - مرهم - هم‌طراز - غیظ (خشم) - غیض (کاهش آب) - هال (اتاق بزرگ) - هوله - وهله (نه وحله) - هلیم (نوعی غذای ایرانی)   نکته : اکثر این کلمات از کتاب بهتر بنویسیم آقای رضا بابایی است.


هر چند می‌دانم خیلی‌ها حتی از روی کلمات نخواندند، ولی من توصیه‌ام به کسانی که می‌خواهند نویسنده شوند این است که حداقل یک‌بار از روی این کلمات بنویسید، یکی از انگیزه‌های این پست و تایپ این کلمات برای خود من هم همین بود که یک بار از روی آن‌ها نوشته باشم.


اما توصیه‌ام به کسانی که از روی کلمات هم نخواندند این است که برای غلط ننوشتن حداقل یک‌بار از روی کلمات بخوانند که به چشم‌شان آشنا باشد و اگر به ناچار دست به قلم بردند آن چنان مفتضح ننویسند که مایه شرم‌ساری شود.


پی‌نوشت:

   عکس مربوط به یک ماشین تایپ قدیمی است که اگر اشتباه می‌نوشتی، کارت در آمده بود.


۹۷-۳-۲۱ ۳ ۳ ۷۵

۹۷-۳-۲۱ ۳ ۳ ۷۵



دو رکن درست نویسی املا و انشا است، و قواعد ویرایشی و تایپی کمک‌رسان است برای درست نویسی.

در املا نظر به معنا و حروف کلمات است اما در انشا نظر به نوع ترکیب و ساختار جمله و معنای ترکیبی کلمات و جملات است.


لذا کسی به کلمه‌ی " ایخدا " ایراد املایی نمی‌گیرد، بلکه از لحاظ ویرایشی غلط است.


برای تقویت املا در درست‌نویسی، اطلاعات وسیعی نیاز ندارید، بلکه انس و مطالعه زیاد آثار معتبر، زبان و قلم را بیمه می‌کند. و همچنین باید در هنگام نوشتن در مواقع تردید به فرهنگ‌نا‌مه‌های عمومی مراجعه کرد.


بعضی از غلط‌های املایی هستند که در انتقال پیام و رابطه مخاطب یا متن خلالی وارد نمی‌کند، ولی اعتماد خواننده نسبت به نویسنده از بین می‌رود!

به این‌گونه مثا‌ل‌ها توجه کنید:

برخاستن را برخواستن ، نمازگزار را نمازگذار، استعفا را استیفا، اهتزاز را احتزاز، خُرد را خورد، غلغلک را قلقلک، ناهار را نهار ننویسید، هرچند انتقال پیام و معنا صورت می‌گیرد، ولی اعتماد نویسنده به شما از بین می‌رود.


بهتر راه صیانت قلم از انواع غلط املایی:

همانگونه در قبل اشاره کردم، نه نتها باید آثار بزرگان ادب فارسی را مطالعه کنید، بلکه باید با آن‌ها انس داشته باشید.

دیدن مکرر املای صحیح یک کلمه ناخودآگاه طریق صحیح به کار بردن کلمه را در ضمیر خاطر نشان می‌کند.


یکی از هزاران مشکل شیوه کلاسیک تحصیلی ما در همین بحث املا است، کلماتی که معمولا در املای آن‌ها خطا رخ می‌دهد فراوان نیست، اما در مدارس هیچ‌گاه آموزش خود را بر این مبنا قرار نمی‌دهند که دانش‌آموزان را از گذر‌گاه کلمات پرکاربرد که امکان خطا دارند، به نحو صحیح عبور دهند؛‌ تا هم کاربرد داشته باشد و هم مسیر کوتاه باشد.


در پست‌ بعدی مهمترین کلماتی که امکان خطای املایی دارد را می‌آورم، تا هم بیاموزیم و هم ببیند که چقدر آسان است.




۹۷-۳-۱۹ ۳ ۲ ۷۴

۹۷-۳-۱۹ ۳ ۲ ۷۴


ن وَ الْقَلَمِ وَ ما یَسْطُرُونَ

قلم، آن دست‌مایه سوگند خدا، از علایق شخصی من است!

☆☆☆☆☆☆☆
من در حال آموختن هستم!
و در این وبلاگــ تلاش می‌کنم باب گفتگو باز شود؛
پس اگر اشتباه می‌کنم با خیال راحت نظرت را بگو در منطق من تعصب راه ندارد!